بررسی روش تفسیری نجفی اصفهانی در «مجدالبیان فی تفسیر القرآن» و مقایسه آن با روش فیض کاشانی در تفسیر «الصافی»

نوع مقاله : علمی و پژوهشی

نویسندگان

دانشکده علوم قرآنی شیراز، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

10.22091/ptt.2023.8696.2164

چکیده

مجد البیان فی تفسیر القرآن اثر نجفی اصفهانی از جمله تفاسیر معاصری است که از نظر ساختار آغازین کتاب، منابع تفسیری، شخصیت علمی و گرایش‌های مفسر، به تفسیر الصافی فیض کاشانی شباهت دارد. از طرفی اصفهانی در مواردی، از آرای فیض اثر پذیرفته است، با این حال تاکنون پژوهشی در مورد روش اصفهانی در مجد البیان و مقایسه آن با روش فیض در الصافی انجام نشده است؛ لذا اینکه نجفی در تفسیر خود از چه روش‌هایی بهره برده است و عملکرد او چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی با فیض دارد؟ پرسش‌هایی است که این پژوهش به دنبال پاسخ آن‌ها است. یافته‌های پژوهش به روش توصیفی تحلیلی نشان می‌دهد که سه روش روایی، عقلی - اجتهادی و ادبی از روش-های بارز اصفهانی در مجد البیان است. تحلیل‌های بسیار مفسر همراه با کاربرد روایات، این تفسیر را از تفاسیر روایی محض خارج می‌کند، البته در مقایسه با تفسیر الصافی، فیض کاشانی به یک تفسیر روایی محض، بیشتر نزدیک شده است. صحیح دانستن تعقل، استفاده از روش برهانی در تحلیل مسائل، توجه به انواع قراین، توسعه مفهومی و الغای خصوصیت از آیات و... از نمودهای کاربرد روش عقلی اجتهادی توسط علامه نجفی است. تفسیر الصافی نیز به دلیل نقل اقوال مفسران و اظهار نظر مفسر، داشتن معیار در انتخاب روایات و رفع تعارض آن‌ها و توقف نکردن بر مصادیق آیات، دارای جنبه‌های اجتهادی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Inspecting the interpretation methods of "Majd Al-Bayan in Tafsir Al-Qur'an" and comparing it with Tafsir of "Al-Safi"

نویسندگان [English]

  • Zeinab Roostaei
  • Zahra Mahmoodhaghighi
University of Science and Education of the HolyQuran Qom
چکیده [English]

Throughout the history of interpretation of the Holy Quran, each commentator has used a special method. Among the written interpretations in the contemporary era, the interpretation of Majid al-Bayan has been less studied by the researchers.

. In this regard, the methods used by Ayatollah Najafi Isfahani to interpret the Quranic verses in his book are inspected.

Due to the similarity between Majid al-Bayan's interpretation and Al-Safi's interpretation of Faiz Kashani and Najafi Esfahani's extensive use of Faiz Kashani's views, a comparison is also completed between the interpretation methods of "Al-Safi" and "Majdal Bayan fi Tafsir al-Qur'an".

The results indicate that the three methods of narrative, intellectual-Ijtihadi and literary are noticeable methods of this interpretation. The use of the narrative method in all interpretations is accompanied by the commentator's analysis; Therefore, it is not considered a purely narrative interpretation.

Compared to this interpretation, Safi's commentary has acted similar to each other in terms of the role of narrations in explaining the verses, the use of Shia sources, and the resolution of conflicting narrations; while Faiz is closer to a purely narrative interpretation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "
  • interpretation methods"
  • Majdal Al-Bayan in Tafsir Al-Qur'
  • an"
  • Tafsir Al-Safi"
  • narrative method"
  • intellectual method of Ijtihad"
  • , "
  • literary method"
CAPTCHA Image